سومین نشست کارگروه حوزه نفت و گاز سند ملی علم، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان انرژی، روز شنبه دوازدهم خرداد ماه ۱۳۹۷، با حضور کارشناسان مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور وابسته به شبکه ملی سیاست‌پژوهی علم، فناوری و نوآوری و مدیران حوزه پژوهش و فناوری صنعت نفت در این مرکز برگزار شد.

در جلسات قبل مقرر شد تا شرکت‌کنندگان نظرات خود را راجع به اهداف پیشنهادی مرکز برای سند بیان کنند. همچنین در رابطه با متدولوژی تدوین سند، تصحیحاتی مبتنی بر دیدگاه‌ها و نظرات شرکت‌کنندگان انجام گرفت.

طبق توضیح کارشناس مرکز در این نشست، استخراج اهداف کلان این حوزه، احصاء و شناسایی راهبردهای علم، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان، بررسی سیاست‌های پشتیبان و اقدامات اجرایی‌سازی سند از جمله ابعاد و مواردی هستند که باید مورد بررسی قرار گیرند. در این رابطه، شناسایی، تجمیع و تلفیق اهداف کلان سند ملی انرژی، اهداف نقشه جامع علمی کشور و برخی از اهداف اسناد بخشی این حوزه در بعد اول اهمیت دارد تا در نهایت با نظرات شرکت‌کنندگان به جمع‌بندی و نهایی‌سازی آنها ختم شود.

در ادامه دکتر مصطفی زمانیان، مسئول بخش مطالعات متدولوژی این طرح، گفت: با توجه به وجود دسترسی افراد حاضر در نشست به اسناد بخشی مربوط به سازمان خود، برای تکمیل بعد اول نیاز است اهداف مندرج در این اسناد بخشی به سندی که توسط مرکز در حال طراحی است اضافه شود.

بعد دوم نیز در سه بازه زمانی کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت مورد بررسی قرار می‌گیرد، در این جهت در بخش علم و فناوری، اولویت‌های علم و فناوری در افق چشم‌اندازِ تعیین شده، احصاء و در بخش دانش‌بنیان، به توضیح رویکرد توسعه پرداخته می‌شود. در این رابطه دکتر زمانیان با اشاره به عنوان سند، تمایز قائل شدن بین اولویت‌های علوم پیشتاز و اولویت‌های فناوری را ضروری دانست و اظهار کرد: زمانی که در حوزه علوم پیشتاز، اولویت‌ها مشخص شدند، سیاست‎های پیشنهادی ما از جنس سیاست‌های افقی خواهند بود، به این معنا که دولت باید زیرساخت‌ها و آزمایشگاه‌های مرجع ایجاد کند و در کنار آن از همکاری‌های بین‌المللی استفاده شود. در حوزه فناوری در نفت و گاز که محصول یا خدمتی عرضه شده، آنچه برای ما اهمیت دارد این است که ابعاد جذابیت فناوری چقدر توانسته اثر غیرمستقیم در حوزه‌های دیگر داشته باشد و یا چقدر توانسته قدرت رقابت‌پذیری آن حوزه‌ها را در حوزه نفت و گاز بالا ببرد. در جایی که فناوری به عنوان عامل ایجادکننده ظرفیت توانمندسازی در حوزه‌های دیگر محسوب می‌شود نیز مواردی که باعث اثربخشی در جریان‌سازی علمی، ایجاد تنوع در حوزه‌های کاربرد و ظرفیت حل مسئله  شده، مورد بررسی قرار می‌گیرد.

همچنین در رابطه با مشخص کردن سیاست‌ها و اقدامات در حوزه علم، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان، در بخش علم بیشتر به سیاست‌هایی افقی که به سیاست‌های حوزه دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی مرتبط هستند، پرداخته می‌شود و در بخش سیاست‌های عمودی یا فناوری، اولویت‌ها و یا طرح‌های کلان ملی به عنوان خروجی استخراج می‌شوند. در قسمت اقتصاد دانش‌بنیان نیز که منظور از آن ایجاد فضای نوآوری است، سیاست‌های افقی از نوع کارکردی و ساختاری مشخص می گردد.

در ادامه این نشست، به بحث و بررسی هر یک از مراحل تدوین سند پرداخته شد.

شایان ذکر است با توجه به تاکیدی که بر رویکرد تعاملی در تدوین این سند وجود دارد، در جهت محقق کردن اهداف این نشست‌ها که پیش‌بینی حداکثر قابلیت‌ها و ظرفیت‌های سند در جهت اجرایی و عملیاتی شدن آن است، در هر چهار کارگروه مربوط به این سند در حوزه نفت و گاز، برق و انرژی‌های تجدیدپذیر، انرژی هسته‌ای و مدیریت مصرف انرژی از نظرات مدیران و نخبگان این صنایع استفاده می‌شود.

تدوین این سند به سفارش شورای عالی عتف و توسط مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور در حال انجام است.