نشست هم‌اندیشی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با اساتید و صاحب نظران برجسته دانشگاه‌های کشور، روز شنبه ۲۶ فروردین ماه در سالن شهدای جهاد علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برگزار شد.

این نشست به همت مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور و با حضور دکترغلامی، وزیرعلوم، دکتر احمدی، مشاور وزیر و رییس مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، دکتر باقری قائم مقام وزیر علوم، دکتر برومند معاون پژوهش و فناوری و دکتر غفاری معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم و برگزار شد.

 

دانشگاه باید مدیریت و حضور عالمانه در اجتماع به حل مشکلات کمک کند.

در ابتدای نشست  دکتر وحید احمدی با اشاره به اینکه این نشست دنباله اولین نشستی است که در سال ۹۷ برگزار شد، گفت: در اولین نشست بحث گستردگی دانشگاه‌ها، بودجه، آئین نامه ارتقا، معیشت استادان، اخلاق پژوهشی، ارتباط جامعه و صنعت، افزایش اختیار اساتید و دانشگاه‌ها، نقش دانشگاه‌ها در حل مسائل جامعه و… در آن جلسه مطرح شد.

مشاور وزیر ادامه داد: همه نظرات جمع بندی و پس از آن در جلسات بعدی این محورها دسته بندی شد و نهایتاً تصمیم بر این شد که این نشست‌ها در سال‌های آتی به صورت تخصصی‌تر با تجزیه و تحلیل ادامه پیدا کند. همچنین قرار بر این شد بعد از تحلیل نظرات و موضوعات آنها را به عنوان پیشنهادات کاربردی ارائه دهیم. مقام معظم رهبری روی محورهای علم و پژوهش تاکید داشته‌اند و محورهای بعدی عدالت، اخلاق و مبارزه با فساد و… است.

رئیس مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور گفت: در ابتدای سال ۹۸ مقام معظم رهبری نکاتی را مطرح کردند و مشکلات اقتصادی را جز محوری‌ترین مشکلات اعلام کردند، مشکلات کارخانجات و تعطیلی آنها نیز از جمله این مسائل اقتصادی است. در کنار اینها بحث حضور فکری و اثر گذاری دانشگاه‌ها جهت حل مسائل تقویت می‌شود. دانشگاه باید مدیریت و حضور عالمانه در این زمینه داشته باشد.

دکتر احمدی اضافه کرد: در همین راستا و به منظور هدفمند سازی مباحث نشست و به دلیل آنکه مراکز پژوهش و پارک‌های علم و فناوری می‌توانند با راهکارهای عالمانه  و علمی بر مشکلات اقتصادی فائق بیاید دو محور اصلی این نشست به تعامل دانشگاه با جامعه و نظام مدیریت آموزش عالی اختصاص یافته است.

وی تصریح کرد:‌موضوع تعامل دانشگاه با جامعه از جمله موضوعاتی است که هم دغدغه رهبری بوده و هم اساتید دانشگاه و صاحب‌نظران به آن توجه دارند. توجه به این موضوع به دلیل تاثیرات مفید و سازنده در رونق اقتصادی و ارتقاء رفاه اجتماعی برای وزارت علوم نیز اهمیت دارد.

رئیس مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور در پایان خاطرنشان کرد: امیدواریم نظرات و پیشنهادات اساتید در قالب برنامه عملیاتی در دستور کار مسئولین قرار بگیرد تا علاوه بر شکوفایی و رونق تولید در جامعه افزایش شادابی و نشاط بین مردم به خاطر تعامل سازنده دانشگاه با جامعه شکل بگیرد.

وی افزود: پس از گفتگوها نهایتاً بنا بر این شد موضوعات در قالب دو محور اساسی: ۱- تعامل دانشگاه با جامعه (آسیب شناسی وضع موجود، ارائه مدل در رفع آثار اقتصادی، اجرای اقتصاد مقاومتی، مسائل زیست محیطی، …) ۲- نظام مدیریت آموزش عالی بررسی شود.

دکتر احمدی در پایان گفت: ما برای برگزاری این نشست هم اندیشی اقداماتی انجام داده‌ایم که عبارتند از مکاتبه با دانشگاه‌ها جهت معرفی نماینده، مکاتبه با نمایندگان دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و پارک‌های علم و فناوری جهت ارائه دیدگاه‌ها و نظرات حول محورهای نشست، دریافت نقطه نظرات استادان صاحب‌نظر در خصوص محورهای نشست و در نهایت جمع بندی آنها و چاپ کتابی با این عنوان. وی تاکید کرد: امیدواریم نظرات و پیشنهادات اساتید در قالب برنامه عملیاتی در دستور کار مسئولین قرار بگیرد تا علاوه بر شکوفایی و رونق تولید در جامعه افزایش شادابی و نشاط بین مردم به خاطر تعامل سازنده دانشگاه با جامعه شکل بگیرد.

 

وزیر علوم: دانشگاه‌ها و محققین و اساتید می‌توانند در حل مشکلات جامعه نقش داشته باشند

دکتر غلامی در ادامه نشست گفت: در حال حاضر یکی از موضوعاتی که به طور مداوم در مجامع مختلف حقیقی و مجازی مطرح می‌شود، نقش فعالیت‌های علمی جهت بهبود شرایط فعلی کشور است.

وی افزود: اخیراً به دنبال وقوع سیل در کشور، مباحثی در حوزه اجتماعی و سیاسی مطرح شده و سوال‌ها و باورها عموماً بر این اساس است که دانشگاه‌ها می‌توانند در حل این مشکلات مؤثر باشند لذا امروزه این انتظار در جامعه وجود دارد که دانشگاه‌ها به این مسائل ورود پیدا کنند و در رفع بحران‌ها اقدامات مؤثری را انجام دهند.

وزیر علوم با بیان اینکه باب اظهار نظر در خصوص مباحث علمی باز است، مطرح کرد: امروزه توجه مجامع علمی به مسائل بسیار مهم است و مقدمه‌ای بر حل آن‌ها تلقی می‌شود؛ به همین منظور در طول سال‌های اخیر نشست‌های مختلفی در دانشگاه‌ها برگزار و نتایج حاصل از آن نیز بررسی و جمع‌آوری شده است.

وزیر علوم با اشاره به دو وجه اصلی فعالیت‌های علمی منتشر شده، گفت: توسعه، کشف و ابداع فعالیت‌های جدید علمی و حرکت به سمت حل مسائل کشور با وجود علم، دانش و فناوری دو وجه کلی فعالیت‌های علمی است که هر کسی در حوزه تخصصی خود می‌تواند به این امر توجه کند.

وی با تاکید بر اینکه برگزاری نشست‌ها حول محور هم‌اندیشی و هم‌فکری برای حضور مؤثرتر و احصاء مسائل مختلف با نگاه اولویت‌بندی، ثمرات مثبت بسیاری دارد، تصریح کرد: این هم‌فکری‌ها علاوه بر کمک در سیاست‌گذاری‌های کلان وزارت علوم، سبب برطرف کردن بخشی از انتظارات جامعه از مجامع علمی می‌شود.

وزیر علوم با اشاره به طرح نظرات مختلف نسبت به مباحث در فضاهای حقیقی و مجازی، عنوان کرد: بعضاً در بحث‌هایی که به جامعه علمی برمی‌گردد، نظراتی وجود دارد که بدون در نظرگیری شرایط و زیرساخت‌ها، نگاهی ایده‌آل به موضوع دارند و برخی مباحث مطرح شده نیز پایه و اساس علمی دقیقی ندارند لذا ضرورت حضور جامعه علمی در بیان شفاف مسائل و تطبیق آن‌ها با واقعیت امری ضروری است.

دکتر غلامی با بیان اینکه وزارت علوم با بخش‌های مختلف دولت همکاری دارد، افزود: در سال‌های گذشته موضوعات مختلفی میان اساتید مطرح و نظرسنجی‌هایی نیز صورت گرفت که جمع‌بندی‌ها و اطلاعات آن برای ریاست جمهوری، معاونان و سایر نهادها ارسال شده است.

وی با اشاره به ضرورت توانمندتر کردن و افزایش مهارت‌های دانش‌آموختگان، بر لزوم بازنگری در مدل‌های آموزشی دانشجویان تاکید کرد و اظهار داشت: اکنون حوزه آموزش در تحول محتوا به خوبی عمل کرده است اما این امر به تنهایی کافی نیست و لازم است تا زمینه‌های مختلف علم، تحقیق و فناوری که وزارت علوم متولی و مسئول آن است، در نشست‌های هم‌اندیشی بررسی شود و در برنامه‌ریزی‌های کلان مورد استفاده قرار گیرد.

وی در پایان تاکید کرد: اگر محور و هدف این نشست‌ها به طور مستمر حفظ شود، می‌توانیم در طول زمان، به سمت استفاده از دستاوردها توسط بخش‌های ذی ربط حرکت کنیم.

 

 

 

 

 

معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم: برای رسیدن به نقطه کنونی از راه پر پیچ و خمی گذر کردیم و آرام آرام دانش خود را گسترش دادیم

دکتر مسعود برومند در نشست هم اندیشی وزیر علوم با صاحب نظران علمی گفت: برای رسیدن به نقطه کنونی از راه پر پیچ و خمی گذر کردیم و آرام آرام دانش خود را گسترش دادیم.

 

وی با بیان اینکه فارغ التحصیلان ایرانی کارهای بسیار خوبی انجام داده‌اند، گفت: در مطالعات اجتماعی، علوم پایه، پزشکی افتخارات بسیار خوبی کسب کرده ایم و ۳ درصد از مقالات برتر جهانی را تولید می‌کنیم. اولین کشور برتر علمی در میان کشورهای اسلامی و دارای رتبه ۱۶ جهان هستیم.

دکتر برومند بیان کرد: دانشگاهیان به دنبال این هستند تا دانش پلی برای پاسخ به نیازهای کشور شود.

معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم تحقیقات و فناوری با اشاره به چالش‌های پیش رو کشور گفت: ایران با کمبود آب و ریزگردها مواجه است و از سوی دیگر با مشکل بیکاری مواجه هستیم و اشتغال پذیری فارغ التحصیلان از وظایف پیش رو است.

وی ادامه داد: نیاز به راه حل های جدیدی داریم و باید به کمک تیم تحقیقاتی و از طریق راه حل های فناورانه ایده‌های خود را به محصول و خدمات تبدیل کنیم ما به دنبال توسعه فناوری‌های جدید هستیم و اگر در گذشته می‌توانستیم به تنهایی چالش‌های خود را برطرف کنیم امروز باید از طریق همکاری‌ها برنامه‌هایمان را پیش ببریم.

دکتر برومند با بیان اینکه فارغ التحصیلان باید کارآفرین شوند، گفت: اکوسیستم مناسب نوآوری باید ایجاد شود و به کمک این سیستم پیچیده ایده‌ها را به محصول تبدیل کنیم.

معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم تحقیقات و فناوری تصریح کرد: متأسفانه نگاهی که در بدنه علمی وجود دارد به جای اشتراک سبب افتراق می‌شود و هیچ ارزیابی خاصی درباره گروه‌های علمی انجام نمی‌گیرد در حالی که همکاری‌ها باید به صورت کافی وجود داشته باشد و در یک نظام واحد برنامه‌های علمی پیش بروند.

وی ادامه داد: همکاری مناسبی میان دانشگاه‌ها و پژوهشکده‌ها وجود ندارد و هر دو نهاد یکدیگر را رقیب می‌دانند و ادامه این نگاه‌ها مانع از تشکیل نظام واحد و منسجمی می‌شود.

دکتر برومند با اشاره به تشکیل اکوسیستم مناسب اظهار کرد: برای تشکیل اکوسیستم نوآوری باید نگاه خود را تغییر دهیم توسعه علم و فناوری باید سد راه توسعه ناهمگون برنامه‌ها شود.

معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم تحقیقات و فناوری با اشاره به برنامه دانشگاه‌ها در مناطق سیل زده گفت: دانشکده‌های مختلف حضور پر رنگی در مناطق سیل زده داشته اند و همچنین برخی از دانشگاهیان در ستاد بحران حضور دارند و این تصویر مناسبی است که از دانشگاه ساخته می‌شود.

دکتر برومند با اشاره به رصد اشتغال گفت: این کار با دقت پیش می‌رود و از طریق سامانه وزارت کار میزان اشتغال دانشگاهیان استخراج شده است و در بحث تقاضا محور کردن رساله‌ها طرحی تدوین شده است و به دنبال این هستیم که به دانشگاه‌ها گرنت کامل ارائه شود.

وی ادامه داد: برنامه کشور باید دقیق‌تر و عملیاتی تر شود صرف تدوین بودجه پاسخگو نیست. باید بتوانیم در شرایط سخت راه حل های خود را ارائه کنیم و دریافت نیاز دقیق دستگاه‌ها برای ما مهم است. از این رو در ۱۰ دانشگاه معین سراسر کشور برنامه عملیاتی تدوین شده است.

دکتر برومند با اشاره به همکاری دانشگاه و دستگاه‌های اجرایی گفت: برای پیش برد تمام فعالیت‌های علمی نیازمند همکاری و حضور اساتید و صاحب نظران هستیم و به کمک یکدیگر می‌توان دستاوردهای خوبی کسب کرد.

وی افزود: بزرگترین مجموعه کارشناسی کشور هستیم و این مجموعه می‌تواند تصویر علمی درستی از کشور را ایجاد کند.

 

 

معاون فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری: اساتید دانشگاهی در رأس اعتماد پذیری مردم قرار دارند

معاون فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در ادامه بحث گفت: توسعه علم و فرهنگ به الزامات مخصوصی احتیاج دارد و نقش دانشگاهیان در این حوزه پر رنگ است.

دکتر غفاری اظهار کرد: اساتید دانشگاهی در رأس اعتماد پذیری مردم قرار دارند و هنگامی که موضوع تعامل به میان آید باید به کمک اساتید به حل چالش‌های کشور پرداخت.

وی با بیان اینکه باید به دغدغه افراد و نهادهای مختلف اشاره داشت، گفت: علاوه بر آنکه در بخش نخبگانی باید دغدغه‌های فردی مورد توجه قرار بگیرند، در بخش نهادی هم باید کنش‌های نهادهای گوناگون مورد توجه باشند، زیرا علم با حوزه‌های مختلف در ارتباط است.

دکتر غفاری ضمن اشاره به بحث تعامل دانشگاه با جامعه اظهار کرد: تعامل این دو حوزه با یکدیگر اهمیت بسزایی دارد، هر دانشگاه نیازمند سرمایه‌ای جداگانه است و این سرمایه برآمده از اقتدار موجود در دانشگاه‌هاست.

وی با اشاره به بحث دانشگاه اجتماعی و مسئولیت پذیری اجتماعی دانشگاه گفت: اگر نگاهی به دانشگاه‌های پیشرفته بیاندازیم متوجه می‌شویم که مسائل اجتماعی و مسئولیت‌پذیری برای آنها اهمیت بسزایی دارد، البته ارتباط میان دانشگاه و صنعت به الزامات خاصی نیاز دارد.

معاون فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ادامه داد: هنگامی که هدف دانشگاه مطرح می‌شود،  باید قابلیت‌های شهروندی دانش‌آموختگان آن مورد بررسی قرار گیرد تا متوجه شویم تا چه اندازه آنها پتانسیل دارند و می‌توانند با نسل بعد خود ارتباط داشته باشند.

دکتر غفاری با بیان اینکه سهم دانشگاه در بخش فرهنگ اجتماعی جامعه باید مورد بحث و بررسی قرار گیرد، گفت: متقاعدسازی جامعه از جمله الزاماتی است که دانشگاه‌ها باید به آن توجه داشته باشند، ما در دانشگاه‌ها تجربه‌های بسیاری را کسب کرده‌ایم و شاهد افت و خیز‌هایی بوده‌ایم و بر اساس همین افت و خیزها می‌توان گفت رشد دانشگاه‌ها پر تعداد بوده است.

 

 در ادامه این نشست حاضرین نظرات خود را عنوان کردند.

سیستم‌ها همیشه شاهد تغییرات هستند و می‌توان از نظرات اساتید در راستای بهبود اوضاع آموزش عالی استفاده کرد

 در پایان نیز دکتر منصور غلامی در جمع‌بندی نشست ضمن تقدیر از مشارکت حاضرین گفت: دغدغه‌های اساتید و صاحب‌نظران آموزش عالی بیانگر این است که هرکدام از مسائل می‌تواند در یک نشست موردبررسی قرار بگیرد.

وی افزود: سیستم‌ها همیشه شاهد تغییرات هستند و می‌توان از نظرات اساتید در راستای بهبود اوضاع آموزش عالی استفاده کرد. تلاشمان در راستای ساماندهی به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به معنای عام است.

دکتر غلامی ادامه داد: از مراکز کوچک، مستقل و منفرد به‌خصوص دانشگاه‌های دولتی نمی‌توان انتظار خروجی زیادی داشت. این دانشگاه‌ها و مراکز کوچک هر چه جلو‌تر می‌روند با مشکلات بیشتری مواجه می‌شوند و سابقه نه‌چندان خوب در جامعه شکل می‌دهند. سال گذشته طرح اولیه ساماندهی مراکز آموزش عالی تنظیم‌شده است.

دکتر غلامی در خصوص بحث انحلال و تعطیلی مؤسسات گفت:  هیچ مؤسسه‌ای منحل و تعدیل نمی‌شود و در هر استانی مراکز علمی باهم به‌صورت واحد‌های همکار ادامه فعالیت خواهند داشت و تمامی مباحث اداری و مالی را حفظ خواهند کرد، اما مبحث علمی نیز مشترک خواهد بود. بخشی از این نگرانی‌های موجود ناشی از کمبود‌ها است که با این طرح برطرف می‌شود‌.

 

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری عنوان کرد: در ضعف اخلاق علمی که با عنوان تقلب علمی در جامعه مطرح می‌شود، با پیگیری قضایی و حقوقی در حال جلوگیری از این موارد هستیم. ما قدرت قضایی نداریم اما همکاران موارد مستند را گزارش می‌کنند و در این راستا دانشگاهیان باید خود ناظر باشند.

وی ادامه داد: اگر دانشجو یا استادی در مسیر تقلب صاحب‌امتیاز شود در صورت اثبات آن امتیاز و مدرک لغو خواهد شد که اولویت این موضوع در پیشگیری است.

دکتر غلامی بابیان این‌که جامعه از دانشگاه انتظار دارد، گفت: این بخش مهمی است که باید بیشتر هم‌اندیشی شده و در فضای هماهنگ در راستای حل مسائل پیش برویم. در سنوات گذشته نیز تمام تلاشمان در ارتباط دانشگاه با جامعه و صنعت، حل مسائل کشور است.

وی افزود: در مناطق سیل‌زده گروه‌های اساتید و دانشجویان در حال تلاش هستند و گروه‌های علمی در حال مطالعه مشکلات مسائل سیل هستند . هم اینکه برای اتفاقات سریع راهکار ارائه دهیم و برنامه پیشگیری وقوع چنین حوادثی تدوین و ارائه کنند.

وزیر علوم تحقیقات و فناوری گفت: امید است خروجی دانشگاه‌ها به جامعه عرضه‌شده و هرکسی در حوزه خود بامطالعه از منابع علمی مجموعه قوی از حوادث طبیعی به‌ویژه سیل داشته باشیم و در آینده دیگر شاهد این مسائل نباشیم.

وزیر علوم در ادامه بیان کرد: در تداوم هم‌اندیشی باید مباحث به‌صورت موضوعی و مطالعه بیشتر تشکیل شود. امیدواریم به‌تدریج و دقیق تغییرات را محکم و استوار انجام دهیم و دستخوش تغییرات مدیریتی و سلیقه‎ای نشود.

وزیر علوم تحقیقات و فناوری گفت: تجربه دانشگاه‌های بزرگ با واحد‌های متعدد داشته‌ایم، ضرورت ندارد امکانات یک دانشگاه یکجا متمرکز شود. زمانی که دانشگاه‌ها بزرگ باشند شاخص‌ها ارتقا پیدا می‌کند‌ به همین دلیل توزیع ظرفیت علمی و تعدادی دانشگاه بزرگ در کشور داشته باشیم.

وی ادامه داد: تجربه کشورهای دیگر در دنیا همانند دانشگاه‌های فرانسه و بلژیک این است که در رتبه‌های بالای بین‌المللی قرارگرفته و در جامعه به‌عنوان یک دانشگاه بزرگ یاد می‌شود.

دکتر غلامی در پایان گفت: پژوهشگاه‌ها و دانشگاه‌ها تخصیص‌های سال ۹۷ را طی امروز و فردا دریافت خواهند کرد.