به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، دکترامیرهوشنگ حیدری، عضو هیات علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور در گفت‌وگو با خبرنگار گروه دانشگاه ایسکانیوز، درباره اتفاقات پیش‌بینی نشده‌ای که در سال ۹۸ رخ داد و دانشگاه‌ها را به تعطیلی کشاند، اظهار کرد: سال ۹۸، سال اتفاق و رخداد بود؛ اما متأسفانه به نظر می‌رسد همچنان بنایی نداریم از اتفاقات و وقایع پیش آمده، آموزه‌ها و یافته‌هایی داشته باشیم و از رخدادها عبور می‌کنیم. به‌طور مثال در ابتدای سال ۹۸، سیل به چندین استان کشور، خسارت وارد کرد؛ اما وقتی در پاییز باز هم شاهد جاری شدن سیل در استان‌های جنوبی کشور بودیم، همان رویه گذشته را در پیش گرفتیم و به هشدار و بیان خاطرات گذشته اکتفا کردیم.

وی ادامه داد: سیستم مدیریت و تصمیم‌گیر کشورمان از وقایع پیش آمده هیچ درسی نمی‌گیرد، تجربه‌ای کسب نکرده و راهکاری را پیش‌بینی نمی‌کند. چنین خصیصه‌ای، بزرگترین ایرادی است که در سیستم مدیریت کلان کشورمان وجود دارد. این موضوع، ربطی به نگاه‌های سیاسی و جناح‌بندی‌ها ندارد؛ بلکه ضعف مدیریتی محسوب می‌شود و در هر دوره، جناح و حزبی غالب بوده است. اگر بخواهیم واژه دقیق‌تری انتخاب کنیم، بلا و آفتی است که در سیستم مدیریتی ما دیده می‌شود.

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور خاطرنشان کرد: آموزش نیز مقوله‌ای مستثنی نیست؛ چون در همین سیستم مدیریتی تعریف می‌شود. مدیران حوزه آموزش عالی، تافته جدا بافته نیستند و به همین بلا و آفت، گرفتارند. در دیگر کشورهای دنیا، اتفاقات زیادی رخ می‌دهد و ممکن است افراد در برهه‌های از زمان نتوانند به تدریس و فعالیت‌های پژوهشی و تحقیقاتی بپردازند یا دانشجویان و دانش‌آموزان قادر نباشند سر کلاس‌ها حاضر شوند؛ ولی ما انگار مرگ را فقط برای همسایه می‌دانیم و تا زمانی که خودمان دچار چنین مشکلاتی نشویم، تدبیری نمی‌اندیشیم. البته وقتی خودمان گرفتار می‌شویم، متأسفانه باز هم درس نمی‌گیریم.

نسبت به ثبت وقایع بی‌توجه هستیم

دکتر حیدری بیان کرد: در هیچ‌یک از وزارتخانه‌ها و سازمان‌های کشورمان، حافظه سازمانی وجود ندارد، در حالی که کشورهای توسعه‌یافته جهان برای چنین حافظه‌ای، اهمیت زیادی قائل هستند. برای آنها فرقی ندارد مدیرکل، معاون یا وزیر چه فردی بوده؛ بلکه اتفاقات را مانند واقعه‌ای تاریخی ثبت کرده، راهکارهایی که باعث رفع مشکل شده را استخراج می‌کنند و البته اقدامات عبث و بی‌فایده را نیز برای جلوگیری از تکرار مکررات، برای آیندگان به یادگار می‌گذارند. وقتی ما به تاریخ وقایع، توجهی نمی‌کنیم، چگونه انتظار داریم، آینده وقایع مورد توجه قرار گیرد؟

وی افزود: برای هر اتفاق که در بازه‌های زمانی مختلف رخ می‌دهد، باید تاریخ‌نگاری و گذشته‌نگری داشته باشیم. وقتی مدیری می‌بیند حافظه سازمانی وجود ندارد، نمی‌تواند اقدام مفیدی انجام دهد. به‌طور مثال تاریخ‌نگاری از تصمیمات کارآمد و غلط شرکت نفتی بزرگی در روزهای کاهش قیمت نفت می‌تواند کمک بزرگی برای مدیران آینده شرکت باشد؛ اما اگر چین اتفاقی رخ ندهد، ممکن است اشتباهات گذشته دوباره تکرار شود. در واقع آزمون و خطا رخ می‌دهد و به وضع کنونی دچار می‌شویم.

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور یادآور شد: ان‌شاءالله به سلامت از کرونا عبور خواهیم کرد؛ اما تصور می‌کنم هیچ مدیری از اتفاقاتی که بر ما گذشت، درسی نمی‌گیرد تا سیستم آموزشی آنلاین کارآمدی راه‌اندازی شود. به‌عنوان استاد دانشگاه، کلاس مجازی رو تجربه کردم، جلسه اول هیچ دانشجویی آنلاین نشد، در جلسه دوم چند دانشجو قصد شرکت در کلاس را داشتند؛ اما نتوانستند وصل شوند؛ چه بسا جلسه اول نیز به‌دلیل مشکل اتصال نتوانستند در کلاس حضور پیدا کنند. در نهایت دو دانشجو، متصل شدند؛ اما من، صدای آنها را نداشتم و دانشجویان نیز تصویر مرا نمی‌دیدند. یک ساعت و نیم به همین منوال گذشت و کلاس تمام شد.

باید از تجربیات امروز برای فردا، درس بگیریم

دکتر حیدری تأکید کرد: اگرچه تجربیات متعددی داشته‌ایم؛ اما باز هم به این اتفاقات، به‌عنوان تجربه اول نگاه می‌کنیم. حالا منتظر می‌نشینیم تا ببینیم در اتفاقات بعدی، دانشگاه‌های مختلف، برنامه‌ای متناسب با زیرساخت‌ها و پهنای باند کشورمان در نظر می‌گیرند یا خیر. به‌هر حال ممکن است سیل، زلزله یا شیوع بیماری بازهم کشورمان را درگیر کند؛ اما بعید می‌دانم از تجربیات امروز برای فردا درسی بگیرند. ایراد از خودمان است که مدام ت