به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، اولین جلسه "طراحی و معماری نظام پژوهش و فناوری وزارت نفت" با هدف بررسی و تحلیل چالش‌ها و موانع نظامنامه پژوهش و فناوری وزارت نفت و همچنین بحث و تبادل‌نظر در خصوص الزامات طراحی مطلوب این نظام، روز بیست و پنجم آذرماه در مرکز تحقیقات سیاست کشور برگزار شد.

در این جلسه هم‌اندیشی دکتر ناصر باقری‌مقدم، معاون پژوهش و فناوری مرکز، دکتر عباس ملکی، عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی شریف، دکتر علی ملکی، عضو هیأت علمی پژوهشکده سیاستگذاری علم، فناوری و صنعت دانشگاه صنعتی شریف، دکتر جواد نوری، عضو هیأت علمی پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف، دکتر هادی نیلفروشان، عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی و دکتر رضا نقی‌زاده، عضو هیات علمی گروه سیاست علم مرکز حضور داشتند.

دکتر باقری در ابتدا با اشاره به وجود برخی انتقادها از نظام پژوهش و فناوری نفت در دولت جدید گفت: این نظام برای زمان خاصی طراحی شده بود، چرا که در حال حاضر بخش‌هایی از وزرات نفت خصوصی شده‌اند و ساختار دستوری سابق در آن وجود ندارد، همچنین فضای پسابرجام باعث شده که فضاهای پژوهش مشترک با طرف‌های خارجی مطرح شود. از طرف دیگر بحث کارایی نظام پژوهش و فناوری باید مورد بررسی قرار گیرد. به همین دلیل، مرکز مسئولیت مطالعات "طراحی و معماری نظام پژوهش و فناوری وزارت نفت" را برعهده دارد و در این راستا مطالعات میدانی اولیه‌ای در خصوص وضعیت این نظام در وزارت نفت و چالش‌های موجود در آن، انجام پذیرفته و در حال حاضر طراحی اولیه این نظام آغاز شده است.

وی افزود: در این جلسه هم‌اندیشی قصد داریم، این چالش‌ها و طراحی اولیه را به بحث و بررسی بگذاریم و از نقطه نظرات حاضران برای بهبود آن استفاده کنیم.

درادامه چالش‌های شناسایی شده در نظام موجود پژوهش و فناوری وزارت نفت که با استفاده از نظرات خبرگان و ذی‌نفعان این حوزه جمع‌آوری شده، ارائه شد.

مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور در این روند از سه مرحله برای جمع‌بندی چالش‌ها استفاده کرده است: مرحله اول اجتماع نظرات بدست آمده از وزراتخانه، چهار شرکت اصلی و پژوهشگاه صنعت نفت می باشد و همچنان جمع‌آوری نظرات از نهادها و افراد دیگر ادامه دارد. در مرحله بعد با بررسی فراوانی هر یک از چالش‌ها، موارد مشترک بدست آمده و سپس بر اساس تجربیات موجود و مبانی نظری طراحی سیستم، چالش‌ها در پنج حوزه، ساختاری-ارتباطی، کارکردی-وظیفه‌ای، قانونی-مقرراتی، زیرساختی و فرهنگی طبقه‌بندی شده است. در مرحله آخر، به عنوان جمع‌بندی ۱۵ چالش کلیدی، بدست آمده که برخی از آنها عبارتند از: شفاف نبودن وظایف، نقش‌ها و اختیارات بازیگران در هر سه لایه سیاستگذاری، هماهنگی و اجرا در طبقه کارکردی-وظیفه‌ای، پیچیدگی زیاد و ضعف در تعریف اهداف و حیطه‌های موضوعی نظامنامه در طبقه ساختاری-ارتباطی، عدم هم‌سویی استراتژی‌های بالادست با استراتژی‌های تکنولوژی، تحقیق و توسعه در طبقه قانونی-مقرراتی، ضعف در زیرساخت‌ها و بسترهای اجرایی شدن نظامنامه در طبقه زیرساختی و تقاضامحور نبودن پژوهش‌ها و عدم تقاضای مدیران غیرپژوهش به پژوهش در طبقه فرهنگی.

در انتهای این نشست هم‌اندیشی، حاضران به بیان نقطه‌نظرات خود در رابطه با چالش‌ها و همچنین به بررسی مسائلی همچون، کارایی، بهبود و اثربخشی سیستم نظام پژوهش و فناوری، لزوم بررسی اسکوپ این نظام تا سطح فناوری و یکپارچگی نظام پژوهش با نظام فناوری با توجه به شرایط صنعت نفت در حال حاضر، بررسی به‌کارگیری مفهوم یادگیری و انتقال فناوری در این نظام و همچنین چگونگی داشتن نظام یکپارچه با توجه به روند خصوصی‌سازی شرکت‌های وابسته، پرداختند.