به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، نشست آنلاین آینده‌نگاری و سیاست‌گذاری علم، فناوری و نوآوری (نگاهی انتقادی) از سلسله نشست های آنلاین گروه مطالعات آینده علم و فناوری مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، چهارشنبه ۵ آبان ماه ۱۴۰۰ با سخنرانی دکتر رضا حافظی، عضو هیات علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور برگزار شد.

در ابتدای این نشست مجازی دکتر امیرهوشنگ حیدری، مدیر گروه مطالعات آینده علم و فناوری مرکز، ضمن اشاره بر اهمیت سیاست‌گذاری علم، فناوری و نوآوری در پیشرفت کشورها گفت: در کشور ما در دهه اخیر پیشرفت‌های خوبی در حوزه سیاست‌گذاری علم، فناوری و نوآوری صورت گرفته و پیشرفت در این حوزه نیازمند ایجاد بستری مناسب است. وی افزود: چنانچه در حوزه سیاست‌گذاری علم، فناوری و نوآوری موفق نباشیم در عرصه فناوری و نوآوری نیز با مشکلات متعددی روبرو خواهیم شد.

دکتر رضا حافظی، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور نیز در ابتدا ابراز امیدواری کرد برگزاری اینگونه نشست ها بستری برای شکل‌گیری حلقه‌های فکری و مطالعاتی باشد.

دکتر حافظی در ادامه تجارب آینده‌نگاری در سیاست‌گذاری علم و فناوری در تعدادی از کشورها را مورد بررسی قرار داد.

وی در ادامه ضمن تشریح حلقه سیاست‌گذاری گفت: اگر هدف این است که آینده‌نگاری را به فرایند سیاست‌گذاری علم، فناوری و نوآوری متصل کنیم باید چالش ها موجود را بشناسیم. دکتر حافظی افزود: یکی از اهداف اینگونه مطالعات، بررسی ارتباط بین آینده‌نگاری و سیاست‌گذاری علم، فناوری و نوآوری است و اینگه چگونه میتوان اثربخشی آینده‌نگاری در سیاست‌گذاری را ارتقاء داد. به گفته عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، توسعه روش شناسی، مطالعات دانشی علمی و نظری و همچنین ارائه راه حل‌های اختصاصی به منظور برقراری ارتباط بین آینده نگاری و سیاست‌گذاری علم، فناوری و نوآوری از جمله عوامل ارتقاء این اثر بخشی است.

دکتر حافظی در ادامه ۳ گام برای هم فاز کردن فرایند آینده‌نگاری و فرایند سیاست‌گذاری علم، فناوری و نوآوری مطرح کرد. وی گفت: شناسایی چالش‌های درونی و بیرونی سیاست‌گذاری علم، فناوری و نوآوری، پیدا کردن پاسخ برای چالش‌های شناسایی شده توسط آینده ‌نگاری و شناخت شکاف ارتباطی  بین آینده‎‎‌نگاری و سیاست‌گذاری از طریق تحلیل سیستم سه گام برای طراحی پاسخ برای چالش های موجود است.

دکتر رضا حافظی ضمن بررسی چالش‌های موجود در سیاست‌گذاری گفت: اگر آینده نگاری بتواند به چالش‍های موجود پاسخ دهد مورد استقبال قرار می‌گیرد وگرنه خود تبدیل به سندی می‌شود که بیشتر موجب پیچیدگی خواهد شد.

وی در پایان به جمع‌بندی موارد مطرح شده پرداخت و گفت: با توجه به جایگاه آینده‌نگاری، شکاف آن و سیاست‌گذاری علم، فناوری و نوآوری را می‌توان به سه دسته تقسیم کرد. یکپارچه‌سازی نتایج آینده‌نگاری و فرآینده سیاست‌گذاری، یکپارچه‌سازی نتایج آینده‌نگاری و سایر اسناد راهبردی و نقصان در اجرای سیاست‌های ناشی از سیاست‌گذاری علم، فناوری و نوآوری از جمله آنهاست.

در پایان حاضرین در جلسه به بحث و تبادل نظر پرداختند.