خلاصه‌کردن یک گزارش ۲۸۰ صفحه‌ای در قالب چند کلمه، کار آسانی نیست، اما به هر حال تلاش‌مان را می‌کنیم: «پول بیشتر، بروکراسی بیشتر».

گزارش تهیه‌شده توسط دیوید نیلر، رئیس سابق دانشگاه تورنتو و گروهی از متخصصین، دولت کانادا را ترغیب می‌کند بودجه تحقیقات آکادمیک این کشور را سالانه تا ۱.۳ میلیارد دلار افزایش دهد (تا مرز ۵ میلیارد دلار در حال حاضر).

و برای اطمینان‌یافتن از آن‌که این پول به درستی خرج شود، نویسندگان گزارش از دولت اتاوا می‌خواهند یک لایه بروکراتیک جدید را تحت عنوان «هیئت ملی مشاوره در حیطه تحقیق و نوآوری» ایجاد کند. بر این اساس، چنین شورایی متشکل از محققین و دانشمندان شاخص و همچنین نوآوران باتجربه از سراسر جامعه کانادا خواهد بود که توسط کارکنانی دائمی حمایت می‌شوند.

شورای پیشنهادی در ارتباط و همکاری تنگاتنگ با مشاور ملی علمی که به زودی معرفی خواهد شد، قرار خواهد داشت. تعیین و معرفی مشاور ملی علمی دولت کانادا، بخشی از دستور کار جاستین ترودو، نخست‌وزیر کشور است که البته با بی‌دقتی و مسامحه تهیه شده است.

دولت اتاوا پیش‌ازاین، توصیه‌های بسیاری درباره نحوه هزینه‌کردن بودجه تحقیقاتی‌اش دریافت کرده است. چهار شورا و سازمان عمده فدرال وجود دارند که بودجه تحقیقات دولت فدرال را توزیع می‌کنند، بودجه‌ای که تنها برای تحقیقات دانشگاهی و سایر محافل آکادمیک تعیین می‌شود. همچنین یک «هیئت علم، تکنولوژی و نوآوری» هم وجود دارد که توسط دولت محافظه‌کار قبلی شکل گرفت و در زمینه سیاست‌گذاری‌های مربوط به علم و تکنولوژی، به دولت مشاوره می‌دهد.

نیلر و همکارانش اینک می‌گویند «هیئت علم، تکنولوژی و نوآوری» باید به‌تدریج منحل شود و جای خود را به «هیئت ملی مشاوره در حیطه تحقیقات و نوآوری» پیشنهادی آنها دهد.

علاوه‌براین هیئت پیشنهادی، گزارش به حدود ۱۵۰ برنامه فدرال و تخفیف‌های مالیاتی پرداخته است که دولت کانادا با هدف سرعت‌بخشیدن به نوآوری در این کشور – چه نوآوری آکادمیک و چه نوآوری در حیطه کسب-و-کار و تجارت – باید آنها را در دستور کار خود قرار دهد.

البته این نکته آخر، مورد بسیار جدی و مهمی است. تحقیقات علمی پایه، یکی از ارکان اقتصادهای شکوفا و سازنده محسوب می‌شود.

اما بیایید با خودمان روراست باشیم. دولت فدرال کنونی و دولت‌های گذشته، درباره سیاست‌های خوبی که باید عملکرد ضعیف کانادا را در حیطه نوآوری بهبود ببخشد، حرف‌های بسیاری زده‌اند. قفسه‌های کتاب خانه پارلمان پر است از گزارش‌هایی با ایده‌هایی جذاب برای بهترشدن شرایط.

اما این تلاش مداوم تنها منجر به راه‌حل‌هایی نصفه و نیمه و بودجه‌هایی محدود شده یا اصلا کاری صورت نگرفته است.

به نظر می‌رسد گزارش نیلر نیز سرنوشت مشابهی بیابد. گفته می‌شود دولت ترودو ماه‌هاست چنین توصیه‌هایی را دریافت کرده است. حالا فقط اتاوا یک ماه پس از ارائه بودجه فدرال، تصمیم به انتشار چنین گزارشی گرفته و حتی ظاهرا به خود زحمت نداده که توضیح دهد چرا اقدام به افزایش بودجه تحقیقاتی کشور (در حد ۱.۳ میلیارد دلار) نکرده است.

لیبرال‌ها ممکن است به همین رویه ادامه دهند و «هیئت ملی مشاوره در حیطه‌های علم و نوآوری» را به وجود آورند. چنین اقداماتی، کارهایی ساده و کم‌هزینه محسوب می‌شود. و حکم ضربه‌گیرهای دولت را در برابر انتقادات دارد، بدون آن‌که تغییری اساسی در سیاست‌های کشور به وجود آورد.

کانادا در زمینه نوآوری در برخی حیطه‌های مهم از سایر کشورهای پیشرفته عقب افتاده است. در حالی که ما همچنان وقت خود را به گزارش‌نویسی می‌گذرانیم، کشورهای پیشرفته دیگر در حال صرف بودجه‌های خود در پروژه‌های مهم و اولویت‌دارند و به نتایجی ملموس دست می‌یابند.

انجام کار درست غالبا فراتر از لفاظی و شعاردادن است. همان‌طور که نیلر در گزارش خود خاطرنشان کرده، مجموع بودجه تحقیقات و توسعه کانادا طی ۱۵ سال گذشته دائما کاهش یافته است. این درست عکس اتفاقی است که در ایالات متحده، چین، ژاپن، کره جنوبی، استرالیا و بسیاری از کشورهای اروپایی رخ می‌دهد.

وقت آن فرا رسیده تا اتاوا به جای بررسی‌های مکرر، آستین بالا بزند و عمل کند.

 

منبع: Globe & Mail  

مترجم : حمید خطیبی

@nrisp