عصر روز دوم شهریور ماه ۱۳۹۶، اولین جلسه "تدوین اسناد راهبردی توسعه علم، فناوری و نوآوری ۱۰ استان کشور" با هدف ارائه چارچوب مفهومی و متدولوژی انجام کار، با حضور دکتر ناصر باقری‌مقدم، سرپرست معاونت پژوهش و فناوری مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور و عضو هیئت علمی این مرکز، دکتر یونس محمدی سرپرست گروه علم و نوآوری مرکز شبکه ملی سیاست پژوهی علم، فناوری و نوآوری و تعدادی از مدیران گروه های پژوهشی مرکز، نمایندگان ادارات کل معاونت پژوهش و فناوری وزرات علوم،تحقیقات و فناوری، دبیرخانه شورای عالی عتف و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری در مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور در ابتدا دکتر باقری مقدم با اشاره به دلیل و اهمیت تشکیل جلسه گفت: از آنجایی که با دستور مقام معظم رهبری، بحث اقتصاد مقاومتی به عنوان دستورکار اصلی تمام وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی کشور قرار گرفته است، هر دستگاه موظف است در راستای تحقق این سیاستها مگاپروژه هایی را انجام دهد. در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، بطور کلی دو محور اصلی اقتصاد مقاومتی، در آموزش عالی و زیر پروژه های ذیل آن و حوزه پژوهش و فناوری و زیر پروژه های ذیل آن تعریف می‌شود.

وی افزود : در تقسیم کاری که در این راستا صورت گرفت، مرکز تحقیقات سیاست کشور به دلیل برخورداری از جایگاه پژوهشی خود  به عنوان اتاق فکر حوزه پژوهش این وزارتخانه مسئولیت انجام تعدادی از پژوهش‌های اقتصاد مقاومتی را برعهده گرفت. در این  مدیران گروه های پژوهشی مرکز در جریان امور مربوطه قرار گرفتند اما برای بعضی از پروژه های مطالعاتی نیاز به هماهنگی بیشتر گروه‌های پژوهشی و نمایندگان معاونت پژوهش و فناوری و سایر ذینفعان از جمله دبیرخانه شورای عالی عتف و معاونت علمی وجود دارد و به همین دلیل پروژه تدوین اسناد راهبردی توسعه علم، فناوری و نوآوری ۱۰ استان کشور که باید با داشتن متدولوژی واحد، در استان های مختلف عملیاتی شود، بحث امروز جلسه است تا با همفکری هم طرح اولیه پیشنهادی حاضر را به نقطه ی برای شروع این امر برسانیم.

در ادامه دکتر محمدی، ویرایش اول طرح پیشنهادی با عنوان "طراحی چارچوب مفهومی و روش‌شناسی تدوین اسناد توسعه علم، فناوری و نوآوری سازگار با استان های کشور" را ارائه کرد و در بیان محورهای آن چهار عنوان، ترسیم نقشه مفهومی دانش توسعه نوآوری منطقه‌ای و تاریخ‌نگاری مدل‌ها، سیاست‌ها، ابزارها، استراتژی‌ها و چارچوب‌های آن، طراحی چارچوب مفهومی توسعه STI منطقه‌ای (استانی)، روش‌شناسی تدوین اسناد توسعه STI منطقه‌ای (استانی) و زمان‌بندی، سازمان اجرا و اقدامات آتی، را نام برد.

 وی در ادامه به تصویب نامه ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی اشاره کرد و گفت: ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی اجرای چهار پروژه ی کلان را به وزارت علوم به عنوان یک دستگاه اجرایی سپرد که در جهت عملیاتی کردن آنها زیر پروژه‌های تعریف شده است. یکی از این زیر پروژه‌ها "تدوین برنامه ۵ ساله توسعه علمی و فناوری ۱۰ استان کشور" نام دارد که از طرف ستاد اقتصاد مقاومتی وزارت علوم به مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور جهت اجرا ابلاغ شده است و ما تا تعیین چارچوب مفهومی و روش‌شناسی پیش رفته‌ایم.

دکتر محمدی مرحله اول را ترسیم نقشه مفهومی دانش توسعه نوآوری منطقه‌ای عنوان کرد و به توضیح "دلایل توجه به بعد منطقه‌ای در استراتژی‌های نوآوری ملی"، "مدل‌های نوآوری منطقه‌ای، چهار نسل سیاست‌های نوآوری منطقه‌ای"، "استراتژی‌های نوآوری منطقه‌ای" و "ابزارهای نوآوری منطقه‌ای" پرداخت. وی سپس با اشاره به طراحی چارچوب مفهومی ایجاد نظام STI منطقه‌ای به عنوان گام دوم، تصریح کرد: در طراحی این چارچوب، ابتدا هدف از تعریف این مفهوم را مشخص کردیم؛ در این راستا، عوامل اثرگذار بر تعیین مفهوم و اهداف ایجاد نظام نوآوری منطقه‌ای، مفهوم‌شناسی بومی ایجاد نظام نوآوری منطقه‌ای و چارچوب مفهومی توسعه علم، فناوری و نوآوری استانی بررسی شده است. کارشناس شبکه ملی پژوهش در رابطه با مورد آخر افزود: خروجی دوگانه‌ی "اصول حاکم بر شکل‌گیری نظام STI استانی یا منطقه‌ای" و "عناصر اساسی نظام STI استانی یا منطقه‌ای" است که منجر به طراحی مدل فرایندی توسعه نظام STI سازگار با استان‌ها می‌شود.

دکتر محمدی در خصوص روش‌شناسی تدوین این سند راهبردی گفت: سندی که برای هر منطقه تدوین خواهد شد می‌تواند شامل شش فصلِ تبیین ضرورت و حدود مطالعات، انجام مطالعات مبنا، تعیین ارکان راهبردی توسعه منطقه، اقدامات و سیاست‌ها، ترسیم نقشه راه توسعه دانش‌بنیان منطقه و پایش، نظارت، ارزیابی و به‌روزرسانی باشد. در واقع با استفاده از چارچوب مفهومی، عناصر این شش فصل تعیین می‌شود که مهترین قسمت، بحث اقدامات، سیاست‌ها و زمان‌بندی تقدم و تأخر آنهاست.

وی در انتهای ارائه خود، به برخی از اقدامات آتی اشاره کرد و گفت: اقدامِ بعد از نهایی‌سازی چارچوب مفهومی و روش‌شناسیِ تدوین سند توسعه STI استانی که طی جلسه امروز صورت می‌گیرد، شکست فعالیت‌ها در قالب پروژه‌هاست که با تدوین RFP و ارائه به گروه‌های پژوهشی داخل و خارج از مرکز انجام می‌شود؛ همچنین تشکیل شورای راهبری توسعه STI و کمیته‌های تخصصی استانی اقدام دیگری است که در مورد اول حضور معاونت پژوهش و فناوری وزارت عتف، رئیس مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، مدیران کل وزارت عتف، مدیران کل مرتبط در معاونت علمی و فناوری و استاندار یا معاونین استانداری استان‌ها و در مورد کمیته‌های راهبردی استانی، نماینده اعضای شورای راهبری حضور دارند.

در ادامه این جلسه، المیرا جنوی، عضو هیئت علمی مرکز، حسن کناری، کارشناس دفتر ارتباط با صنعت، محمدصادق علیایی، معاون دفتر حمایت و پشتیبانی امور پژوهش و فناوری وزارت علوم، سمیه شادجو، معاون مدیرکل دفتر امور فناوری استان ها در معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، مهدی پاکزاد، مدیر امور ستادهای دبیرخانه شورای عالی عتف و عضو هیئت علمی مرکز، معصومه داستانی، مدیر گروه مطالعات راهبردی و سیاست‌گذاری دفتر برنامه‌ریزی امور فناوری، رضا نقی زاده، عضو هیئت علمی مرکز و نرگس دوزدوزانی، مسئول دبیرخانه اقتصاد مقاومتی وزارت عطف به بیان نقطه نظرات خود پرداختند.

دکتر باقری مقدم در انتهای جلسه برای جمع‌بندی مطالب مطرح شده اظهار امیدواری کرد: حضور افراد درگیر در بحث استان‌ها در این جلسات مهم است تا با اطلاعات و کمک آنها این پروژه اقتصاد مقاومتی شکل بگیرد و به این ترتیب برنامه علم و فناوری هر نهاد و استانی آماده شود. همچنین در بحث متدولوژی، لازم است روش‌شناسی یکپارچه‌ای در استان‌ها استفاده شود تا بر اساس آن، شاخص‌های یکسانی برای مقایسه استان‌ها در فعالیت‌شان در اقتصاد مقاومتی و در زمینه علم و فناوری وجود داشته باشد. البته اجرا می تواند متناسب با هر استان متفاوت باشد و با ارائه این متدولوژی در دانشگاه‌ها و سازمان‌ها در استان‌ها، این موسسات نیز ‌می‌توانند در این عرصه نقش‌آفرینی کنند. از مستندات مناطقِ پژوهش و فناوری و همکاری با دفاتر استانی معاونت علمی هم استفاده خواهیم کرد.

در این جلسه مقرر شد جمع حاضر به عنوان کمیته راهبری تعیین متدولوژی در نشست های آینده نیز حضور داشته باشند.