مراسم نهایی اولین دوره جایزه زنان در علم، روز شنبه ۲۸ مرداد ۱۳۹۶ در سالن قلم کتابخانه ملی، به همت وزرات علوم، تحقیقات و فناوری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، سازمان سنجش آموزش کشور، انجمن ترویج علم ایران، کمیسیون ملی یونسکو در ایران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی و معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور در این مراسم که دکتر محمد فرهادی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، دکتر معصومه ابتکار، معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده، دکتر وحید احمدی، معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم، دکتر حمید کاظمی، رئیس مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، دکتر الهه حجازی، مشاور وزیر در امور زنان و خانواده و دبیر علمی جایزه و دکتر ابراهیم خدایی عضو شورای سیاست‌گذاری جایزه و رییس سازمان سنجش آموزش کشور و تعدادی دیگر از مسئولین کشور به همراه روسا، اساتید و فرهیختگان دانشگاهی حضور داشتند، دکتر اکرم قدیمی دبیر اجرایی جایزه، ضمن بیان خیر مقدم به حضار، درباره اهمیت تحصیل علم گفت: تمام آیات و روایاتی که در اسلام درباره تحصیل علم وجود دارد عمومی است و شامل زنان هم می شود. اکنون افتخار جامعه ایرانی آن است که علم نه یک ضرورت، بلکه یک باور است که در شکل گیری آن، زنان نقش به سزایی ایفا می کنند. حضور چشمگیر زنان و مشارکت علمی آنان در ابعاد مختلف زندگی، از جمله دلایل نهادینه شدن این باور در جامعه است.

وی از علم به عنوان یکی از محورها و شاخص های توسعه نام برد و افزود: امروز جامعه ای به پیشرفت و توسعه دست می یابد که دانش‌محور باشد، جامعه ای دانش‌محور خواهد بود که در آن نقش زنان در پیش برد علم و مفاهیم علمی بارز و چشمگیر باشد. بازتعریف صورت گرفته از نقش زنان در توسعه علمی در سال های اخیر، باعث شده تا زنان نه فقط به عنوان نیمی از نیروی تاثیرگذار جامعه در این بحش مورد توجه قرار گیرند، بلکه به عنوان پایه‌گذاران نسل آتی، نقشی فراتر از آنچه ایفا می کنند را به خود اختصاص دهند. برگزارکنندگان جایزه زنان در علم، به منظور توجه به نقش سازنده زنان و معرفی ظرفیت های موجود جامعه علمی زنان، اقدام به برگزاری این جایزه کرده اند تا این نمادها و الگوها را، که در عین مخفی بودن، آشکارا به پیش برد علوم مختلف می پردازند، به جامعه معرفی کنند. این رویداد می تواند گشودن دریچه ای باشد برای آنکه جامعه بار دیگر عینک تردید به توان زنان در عرصه های پیشبرد علمی را کنار بگذارد و با تمام وجود بپذیرد که تفاوت های جنسیتی در این عرصه راهی ندارد.

دکتر الهه حجازی، مشاور وزیر در امور زنان و خانواده و دبیر علمی جایزه، به عنوان سخنران دیگر این رویداد، به روایت شکل گیری جایزه زنان در علم پرداخت و گفت: ایده شکل‌گیری جایزه زنان در علم، سه سال پیش در کارگروه زنان و علمِ انجمن ترویج ایران با تأکید بر توانمندی زنان در ترویج علم، مطرح شد؛ این ایده با تشکیل شورای سیاست‌گذاری امور زنان و خانواده وزارت علوم در مهرماه ۱۳۹۵ مورد تأیید شورا و همچنین مورد استقبال دکتر فرهادی قرار گرفت. هدف از این جایزه، شناسایی، معرفی و تقدیر از زنان علم‌ورز و اندیشمند در حوزه های مختلف است.

دبیر علمی جایزه با اشاره به اینکه عملیاتی شدن فرموده مقام معظم رهبری در جهت الگو شدن برای کشورهای اسلامی در پیشرفت علمی در گرو باور داشتن به توانمندی های زنان اندیشمند و استفاده از ظرفیت آنها در تمام عرصه هاست، تصریح کرد: زنان حدود ۱۷ درصد از اعضای هیأت علمی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی وابسته به وزارت علوم را تشکیل می دهند؛ این زنان علی رغم ایفای نقش های چندگانه در ساختار کاملاً مردانه وزرات علوم توانسته اند به دستاوردهای علمی قابل توجهی دست یابند. با این رویکرد شیوه نامه جایزه زنان در علم تدوین و فراخوان به دانشگاه ها و مراکز پژوهشی وابسته به وزارت علوم ارسال شد. در شورای سیاست‌گذاری علمی، شاخص های ارزیابی پرونده های داوطلبان در سه بخش انتشارات، دستاوردهای پژوهشی و فناورانه و فعالیت های توسعه و ترویج علم تعیین شد. به این ترتیب علاوه بر انتشارات، اختراع، ابداع، شرکت دانش بنیان، تولید دانش فنی و همچنین کرسی نظریه پردازی، راه اندازی رشته ها و نشریه های علمی هم به عنوان ملاک های انتخاب تعیین شدند. کمیته های داوری در گروه های تخصصی علوم پایه، فنی و مهندسی، علوم کشاورزی و منابع طبیعی، علوم انسانی و هنر، ۲۵۴ پرونده ارسالی را بررسی کردند و با غربال‌گری اولیه تعداد ۲۱۶ پرونده برای ارزیابی نهایی انتخاب شدند. در گروه علوم پایه ۳۸، فنی و مهندسی ۵۷، علوم انسانی ۵۸، علوم کشاورزی و منابع طبیعی ۳۲، علوم انسانی ۳۲، هنر ۷ و در علوم پایه پزشکی ۲۴ پرونده وجود داشت که از میان آنها در تاریخ ۲۱ مرداد ماه تعداد ۱۶ برگزیده نهایی انتخاب شدند.

در ادامه، دکتر محمد فرهادی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری برگزاری اولین دوره جشنواره و انتخاب برگزیدگان زنان در علم را تبریک گفت و بیان داشت: این رویداد توسط دفتر مشاوره زنان و خانواده وزارت علوم و با همکاری بسیاری از نهادها و ارگان های علمی و فرهنگی داخلی و تا حدی بین المللی برگزار می شود که بناست در آن، زنان دانشمند و پژوهشگر در تمام عرصه ها شناسایی و در جهت فعالیت های بیشتر مثل عرصه های مدیرتی معرفی شوند.

وزیر علوم با تأکید بر اختصاص دادن یک روز ثابت در سال برای برگزاری این جشنواره گفت: به عنوان مثال، سازمان ملل روز ۱۱ فوریه را به عنوان روز بین المللی  زنان و دختران در علم نامگذاری کرده است و ما نیز می توانیم از آن برای تاریخ برگزاری این مراسم استفاده کنیم.

وی ضمن ابراز امیدواری نسبت به جامع شدن این جایزه در تمام حوزه های علمی و پژوهشی، چه وابسته به وزارت علوم و چه مستقل از آن، به حضور زنان در عرصه های مختلف در جامعه اشاره کرد و گفت: این جایزه در جهت معرفی زنانی ست که در پیش برد علم با ترویج آن و گسترش مرزهای دانش با تربیت متخصیص و یا با دستاوردهای تکنولوژیکی نقش ارزنده ای دارند. در این راستا، یکی از بخش های جایزه زنان در علم، "بخش جوان" مربوط به پژوهشگران جوان است که به نام دکتر مریم میرزاخانی نامگذاری شده است.

دکتر فرهادی میزان حضور و فعالیت زنان در عرصه های علمی را بیش از پیش دانست و افزود: بر اساس تحقیقی که توسط دانشگاه علامه طباطبایی صورت گرفته، فعالیت زنان در دهه ۹۰ در حوزه علم و دانش، جهش قابل توجهی داشته است، طوری که در دهه ۷۰، زنان در مقام یک مربی بیشتر حضور داشتند اما امروز به جمع محققین و اساتید و دانشمندان برجسته در سطح کشور و بین الملل پیوسته اند. امیدوارم در آینده شاهد قرار گرفتن زنان در پست های مدیریتی نیز باشیم. امروز، تعداد حدود ۲۰۸ ایرانی، ۱ درصد دانشمندان برتر جهان را تشکیل می دهند که حضور زنان در میان آنها قابل توجه و در خور نقدیر است.

در ادامه مراسم، دکتر معصومه ابتکار، معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده، با تشکر از دکتر فرهادی برای توجه به جایزه زنان و دکتر حجازی برای برگزاری آن اظهار کرد: خداوند خلقت انسان، اعم از زن و مرد را مبتنی بر تلاش ذاتی برای تعالی، پیشرفت و کسب علم قرار داده است و دستاوردهای این زمینه، می تواند ابزاری برای توانمندی محسوب شود. امروز دانایی محور دستیابی به قدرت است و با استفاده از آن کشورها می توانند در جهت بهبود زندگی شهروندان خود و پیشرفت و تعالی در جامعه خود و در جهان گام های موثری بردارند. در این خصوص در دولت دوازدهم و با توجه ویژه شخص رئیس جمهور، سیاست‌گذاری مشخصی در جهت حضور پررنگ تر زنان در عرصه های اجتماعی و مدیریتی وجود دارد و با همت خانم ملاوردی، دستیار ویژه رئیس جمهور، در شورای عالی اداری پیش بینی شده است که در طول برنامه ششم، حدود ۳۰ درصد از پست های مدیریتی به زنان شایسته و توانمند اختصاص داده شود.

معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده، در انتهای سخنرانی خود با ابراز خرسندی از اختصاص دادن جایزه بخش جوان به نام دکتر مریم میرزاخانی گفت: با توجه به تراز علمی و سطح جهانی دکتر میرزاخانی، این مسئله مطرح است که یک جایزه علمی و بین المللی به نام وی برای هر دو زنان و مردان در نظر گرفته شود و به این ترتیب از تلاش های خانم میرزاخانی تقدیر کنیم چرا که که نقش الهام بخش و موثری را برای همه جوانان ایرانی ایفا می کند.

بعد از اتمام سخنرانی ها و پخش کلیپ معرفی جایزه، بیانیه شورای سیاست‌گذاری علمی ‌اولین جایزه زنان در علم قرائت شده و سپس طی مراسمی برگزیدگان معرفی شدند و از آنها با اهدای لوح، تقدیر نامه و جایزه نقدی تقدیر شد. همچنین در این مراسم یادداشتی از مهندس احمد میرزاخانی رئیس و از بنیانگذاران هیأت مدیره مرکز علمی-کاربردی "رعد" و پدر دکتر مریم میرزاخانی، خوانده شد که در آن وی اظهار امیدواری کرد با تشکیل بنیاد ها، موسسات علمی، به‌کارگیری توانمندی های خیرین، ایجاد سازمان های مردم نهاد و حمایت هر چه بیشتر مسئولان و دست‌اندرکاران برنامه های راهبردی کشور، همه استعدادهای ناشناخته موجود در کشور به منظور بهره‌مندی و اعتلای ایران، شناسایی و گام های لازم در جهت رشد و شکوفایی آنها برداشته شود و با هماهنگی هرچه بیشتر و بهتر همه ی مراکز آموزش عالی و تحقیقاتی، با رفع موانع و مشکلات اقتصاد فرهنگی، ایجاد بسترهای لازم از قبیل اعطای بورس تحصیلی، ایجاد فرصت های مطالعاتی و  اعطای جوایز در شأن این دانشمندان، زمینه ساز شکوفا شدن همه استعدادهای ناشناخته در جامعه باشیم.

در انتهای این مراسم، از دکتر محمد فرهادی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، به پاس حمایت های وی از برگزاری جایزه زنان، با اهدای دو جلد کتاب نفیس قرآن و دیوان حافظ و یک فرش دستباف تقدیر شد.