به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور نشست کتابخانه های دانشگاهی با محور صلاحیت مدیران و کتابداران کتابخانه های دانشگاهی، در روز دوم کنگره سالانه متخصصان علوم اطلاعات، پانزدهم آبان ماه ۱۳۹۶، در کتابخانه ملی ایران برگزار شد.

دکتر شیما مرادی، عضو هیأت علمی گروه علم‌سنجی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور و مشاور بین الملل شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری، به عنوان یکی از اعضای این نشست، در رابطه با مسائل مربوطه  تغییرات چرخه پژوهش در محیط دانشگاهی، ضعف های مهارتی کتابداران دانشگاهی، تغییرات ایجاد شده در مشاغل سازمانی کتابخانه های دانشگاهی کنونی در جهان سخنرانی کرد.

وی در ابتدا با اشاره به تغییر انتظارات کاربران کتابخانه ها دانشگاهی گفت: با تغییر چرخه آموزش و پژوهش در دانشگاه، یک پژوهش باید چرخه ای را که شامل چهار مرحله، برنامه‌ریزی پژوهشی، پژوهش، حمایت های مالی و انتشارات می باشد، طی کند تا بتواند وارد فضای علمی جهانی شده، بازخورد بگیرد و به بهره‌وری و اثرگذاری برسد. مخاطبان کتابخانه های دانشگاهی، اساتید، پژوهشگران، دانشجویان و کارمندان هستند که که هر یک بخشی از این چرخه را پوشش می دهند.

دکتر مرادی، ایجاد تغییرات لازم برای اثبات جایگاه کتابداریِ دانشگاهی را ضروری دانست و گفت: در حال حاضر در ایران و کشورهای دیگر مخاطبان این کتابخانه­ها، با استفاده از اینترنت، به منابع و دیتابیس ها دسترسی دارند و به این ترتیب به نظر می رسد می توانند نیاز اطلاعاتی خود را برطرف کنند و نیازی به کتابداران دانشگاهی نباشد اما کتابداران دانشگاهی نباید ناامید شوند، زیرا با اندکی تغییر در وظایف سازمانی، می توانند در چرخه صحیح پژوهش دانشگاه اثرگذار باشند و به جایگاه موثر خود دست یابند.

وی پژوهش و آموزش را به عنوان دو مقوله ای نام برد که در تبیین وظایفِ کتابداران دانشگاهی مغفول مانده اند و تصریح کرد: در خصوص آموزش، در کشورهای پیشرفته کتابداران به اساتید دانشگاهی و پژوهشگران در طراحی سیلابس درسی، طراحی و ارائه آموزش های تکمیلی، فرآیند مستندسازی در بخشهای مختلف دانشگاه و تهیه فایل های راهنما می توانند همکاری کنند. در رابطه با مقوله پژوهش از چهار پست سازمانی کلیدی جدید درکتابخانه های دانشگاهی نام برد :

  1. کتابدار ارتباطات علمی: با ایجاد دفتر ارتباطات علمی برای حمایت و همکاری با جامعه علمی در جهت معرفی محافل علمی موثر به اساتید و پژوهشگران، آشنا کردن جامعه علمی و پژوهشی با حقوق و مالکیت معنوی و به صورت کلی هدایت و همکاری تخصصی هر گروه آموزشی در دانشگاه می توان بخش مهمی از چرخه پژوهش را در دانشگاه مدیریت نمود.
  2. کتابدار متخصص متادیتا (ابرداده): با سازماندهی منابع جدید دانشگاهی از جمله سیلابس های درسی، فایل های ارائه اساتید و پژوهشگران در دانشگاه ها که شامل همایش ها، کارگاه ها و فایل های پروژه، پایان‌نامه ها، مقالات و حتی تکالیف درسی می شوند، می توان بهره برداری بهتری از منابع نمود.
  3. کتابدار موضوعی یا Subject Librarian یا Data Librarian جز عناوین حرفه ای کتابداران در کشورهای پیشرفته دنیا است. این پست جدید سازمانی که می­تواند نسخه جدیدی از کتابداران مرجع باشد، آشنایی بیشتر با انواعِ محمل های انتشاراتی، منابع و تکست‌بوک های جدید را در بر می گیرد. از جمله فعالیت های دیگر این پست سازمانی این است که اساتید و اعضای هیأت علمی دانشگاه را در جریان تغییر استراتژی دانشگاه می گذارند تا اگر نیاز است روش تدریس و آموزش خود را تغییر دهند.
  4. Digital Initiatives Librarian یا کتابدار رقومی واسپارگاه های دانشگاهی، عنوان آخرین پست سازمانی جدید مرتبط با کتابداران دانشگاهی بود که عضو هیأت علمی مرکز به عنوان شغل بسیار جدید در کتابخانه های دانشگاهی جهان از آن یاد کرد و بیان داشت: تهیه واسپارگاه که در هر دانشگاهی باید وجود داشته باشد در زمره وظایف این پست سازمانی است تا به این ترتیب تمام منابع و تولیدات علمی دانشگاه در یک جا گرداوری شوند و فرآیند به روز رسانی آن را تسهیل کند تا این تولیدات مورد استفاده، بهره وری و ارزشیابی بهتر قرار گیرند.

وی در انتهای سخنرانی خود معضل بزرگ کتابداران دانشگاهی در دنیا را مرتبط نبودن آنها با اعضای هیأت علمی عنوان کرد و  گفت: ارتباطات تنگاتنگ کتابداران هم با دانشجویان، با اساتید و اعضای هیأت علمی لازم است تا با نیازهای آنها، تغییرات استراتژیک حوزه های دانشگاهی آشنا شوند و در راستای توسعه خدمات کتابخانه خود اقداماتی انجام دهند.برای رسیدن به این مهم، نیاز است کتابداران دانشگاهی در جهت تغییر قدم بردارند.