دومین جلسه شورای راهبری تدوین برنامه مدیریت منطقه‌ای آموزش عالی برای تدوین ساختار مدیریت منطقه‌ای سند آمایش نظام آموزش عالی، صبح روز سه‌شنبه ۱۳ شهریور ماه ۱۳۹۷ در این مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور برگزار شد.

در این جلسه، دکتر وحید احمدی، مشاور وزیر علوم و رئیس مرکز، دکتر مجتبی شریعتی نیاسر، معاون آموزشی وزارت علوم، دکتر جعفر توفیقی، رئیس پژوهشگاه صنعت نفت، دکتر رضا فرجی‌دانا، مشاور رئیس جمهور در امور علمی و آموزشی و مشاور عالی رئیس دانشگاه تهران، دکتر مقصود فراستخواه، عضو هیئت علمی مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، دکتر محمدجواد رسایی، مشاور رئیس مرکز هیأت امنا و هیأت‌های ممیزه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دکتر حسین رحیمی، مشاور معاون آموزشی وزارت علوم، دکتر امیر ناظمی و دکتر رضا نقی زاده اعضای هیئت علمی مرکز، به عنوان اعضای کمیته راهبری تدوین سند حضور داشتند.

در ابتدای این جلسه دکتر احمدی، به ارائه گزارش مختصری از فعالیت های صورت گرفته پرداخت و گفت: بعد از آنکه مسئولیت تدوین سند از طرف قائم مقام محترم وزیر علوم به مرکز ابلاغ شد، در قدم اول اعضای شورای راهبری با نظر ایشان تعیین شدند. در این مدت، بر اساس مجموعه مباحثی که در جلسه اول مطرح شد، مطالعاتی روی اسناد بالادستی، وضعیت کنونی آموزش عالی و وزارت بهداشت و وضعیت ساختاری و تشکیلاتی کشورهای مختلف صورت گرفت.

وی افزود: در این جهت، چالش‌ها، برنامه عملیاتی و راهکارهای تقسیم وظایف برای تدوین سند، توسط مجموعه‌ای در مرکز مورد بررسی قرار گرفت و نهایتاً گزارشی در حدود ۵۰۰ صفحه، امروز آماده شده است.

مشاور وزیر علوم با اشاره به تکالیف محول شده به مرکز توضیح داد: برای این منظور، با توجه به مدل علمی بررسی شده توسط مجموعه مرکز، کارکردهای وزارتخانه به پنج حوزه آموزشی، پژوهش و فناوری، مالی و اداری، فرهنگی و دانشجویی و حوزه ستادی وزارتخانه تقسیم شده است.

دکتر احمدی در ادامه از تدوین ساختار مدیریت منطقه‌ای مطابق با سند آمایش آموزش عالی، به عنوان ماموریت اول در ارائه ساختار حکمرانی و راهبری وزارت علوم نام برد و سپس به مرور مختصری از فعالیت های انجام شده و توضیح گام‌های اجرای ماموریت، تحلیل وضعیت کنونی، طراحی چارچوب تغییر و تحول، ره‌نگاشت تحول و مسیر پیش رو پرداخت.

وی در انتها خاطرنشان کرد: مهم است اگر تناقضی بین بحث منطقه‌ای و سیاست‌های کلان مانند، وظایف هیأت امنا، استقلال دانشگاه‌ها، تسهیل و افزایش سرعت امور وجود دارد مورد بررسی قرار گیرد.

پس از ارائه طرح، دکتر توفیقی با بیان اینکه چالش‌های اساسی شیوه مدیریت فعلی کلان آموزش عالی باید بررسی شود گفت: باید دید که آیا طرح منطقه‌ای چالش‌هایی مانند بروکراسی و تمرکز را که از چالش های موجود در مدیریت آموزش عالی است، برطرف می‌کند؟

وی مطالعات عمیق‌تر مربوط به ترازیابی بین‌المللی و مطالعات علمی-پژوهشی دو کشور آلمان و امریکا را خواستار شد و در انتها با اشاره به اینکه باید به دنبال مدلی بود که چالش‌های موجود را ساده‌تر حل کند، بیان داشت: در کنار طرح جامع ارائه شده، بررسی مدلی که بر اساس آن در سال ۱۳۸۴، دانشگاه تهران تمام اختیارات آموزش عالی را در دست داشت، می‌تواند مفید باشد.

در ادامه، دکتر فرجی دانا با اشاره به ضرورت وجود یک الگوی توسعه آموزش عالی در کشور اظهار کرد: ایجاد دانشگاه‌های جدید، به صورت دانشگاه اقماری از یک دانشگاه بزرگ، از جمله الگوی توسعه‌ای است که در کشورهای اطراف مورد استفاده قرار گرفته است و همین الگو را، دانشگاه تهران در کشور به صورت موفقیت‌آمیز اجرا کرد.

وی از فعالیت‌های انجام گرفته در جهت تدوین طرح توسط مرکز استقبال کرد و بیان داشت: هدف آن است که دانشگاه‌ها به صورت مستقل پاسخگو به محیط اطراف تعریف شوند که به عنوان مثال بتوانند بر حسب نیاز رشته ایجاد و یا حذف کنند و در این راستا نیز، ساختار نظارتی درست وجود داشته باشد.

وی در انتها  با اشاره به اینکه در دولت‌های محلی کشورهایی مثل آلمان، گرنت وجود دارد و مکانیزم تاثیرگذاری بر آموزش عالی مکانیز نرم است، تخصیص گرنت را هدایت کننده آموزش عالی عنوان کرد و تاکید کرد: منطقه‌بندی بدون داشتن تاثیرگذاری مالی، به بروکراسی بیشتر ختم می‌شود. ما باید اساس کار را روی مکانیزهای نرم بنا کنیم و به این ترتیب خواهیم دید که کار پیش می‌رود.

در ادامه دکتر شریعتی نیاسر، به بیان نقطه نظرات خود پرداخت و با توضیح شرایط آموزش عالی کنونی کشور گفت: باور من این است که ساماندهی و ماموریت‌گرایی باید به موازات هم پیش روند زیرا ساماندهی باعث می‌شود که ادغام مورد نظر در رابطه با دانشگاه ها انجام پذیرد و به این ترتیب واحدهای دانشگاهی متمرکز، فعال و گسترده با اختیارات کامل، شبیه به دانشگاه تهران، شکل گیرد.  

در این جلسه مقرر شد، در جهت تکمیل فرآیند برنامه‌ریزی، نشست‌هایی با صاحبنظران و رؤسای دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی و فناوری برگزار شود و دیدگاه و بازخوردهای احتمالی کسب و در تنظیم برنامه مورد استفاده قرار گیرد.